Vlottende kerstboom november 29, 2007
Posted by Observer in Actueel.1 comment so far
Vanavond zullen de testen uitgevoerd worden van het waterballet en de 2,8 miljoen lampjes van de drijvende kerstboom in de Lagoa Rodrigo de Freitas, Rio de Janeiro. Het is de twaalfde keer dat de reuze kerstboom te zien zal zijn, maar de eerste keer dat men vooraf gaat testen. Dit jaar wordt trouwens een record gebroken, de boom is 2,3 meter hoger dan vorig jaar en bereikt hiermee een totale hoogte van 85 meter, even hoog als een gebouw met 28 verdiepingen. Een nieuwe homologatie van het Guinness Book of Records zal het vlottend kunstwerk opnieuw de status geven van de hoogste drijvende kerstboom ter wereld. Het vorig record werd genoteerd in 1999 toen de boom 76 meter hoog was. De officiële inhuldiging vindt plaats op zaterdag om 20h lokale tijd met een concert door het “Orquestra Sinfônica Brasileira” o.l.v. dirigent Marcos Arakaki. Een andere nieuwigheid is de aanwezigheid van de boom in het virtuele universum van Second Life waar de gebeurtenissen stap voor stap kunnen gevolgd worden. Zelf verkies ik de werkelijkheid. Een avondje aan de Lagoa met een uitzicht op het spektakel valt beslist niet te versmaden. En dat hoeft niet eens op de avond van de inhuldiging. De boom blijft te zien tot en met 7 januari wanneer hij terug afgebroken wordt.
Missão Dada - Missão Cumprida november 28, 2007
Posted by Observer in Kultuur.add a comment
Het heeft even geduurd maar gisteren heb ik eens wat tijd uitgetrokken om de veelbesproken film Tropa de Elite te bekijken. Een eerste vaststelling is dat de prent van José Padilha de waarheid geenszins geweld aan doet, niettegenstaande het fictieve verhaal over Capitão Nascimento. De complexe situatie van Rio de Janeiro wordt er voor iedereen opeens erg duidelijk door, ook als u hier niet woont. Nascimento wordt vertolkt door de acteur Wagner Moura die erg overtuigend overkomt. Hij is kapitein bij de BOPE (Batalhão de Operações Especiais), de gevreesde elite troepen van de Polícia Militar. Het is een soort SWAT team dat enkel uitgestuurd wordt als de gewone politie het niet meer kan oplossen. Hun job bestaat erin te “boel op te kuisen”. Eigenlijk werken zij in de gebieden die buiten het bereik liggen van de staat die ze vertegenwoordigen, bijna zoals de US Marines. “Buiten het bereik” in Rio de Janeiro betekent de overbevolkte favela’s en de drugsbendes.
Nascimento komt altijd nerveus thuis. Zijn eerste kind gaat geboren worden, maar dat is niet zijn enigste zorg. Hij is vooral bezorgd over die favela’s en al die zorgen zijn niet goed voor een leider van een elite regiment gespecialiseerd in stadsguerilla. Hij staat onder hevige druk van zijn vrouw die wil dat hij zijn baan opgeeft omwille van het aankomende kind. Hij geeft tenslotte toe maar kan niet zomaar weg: eerst moet hij een geschikte opvolger selecteren, een sterke en intelligente professional, liefst eentje die geen last heeft van gevoelens.
Terzelfdertijd zijn er twee jonge kadetten bij de politie die stilaan spijt krijgen van hun keuze door de vele corruptie waar ze mee geconfronteerd worden. Matias en Neto stellen zich kandidaat voor een opleiding bij de BOPE. De wegen van kapitein Nascimento en de twee kadetten kruisen zich op het moment dat hij besloten heeft een opvolger te zoeken, en beide jongemannen beginnen aan de opleiding. Die wordt uitvoerig getoond in de film, een training die zo hard is dat gemiddeld slechts 5 á 6 op 100 kadetten het tot op het einde volhouden. De stem van Nascimento geeft voortdurend commentaren op de achtergrond, tijdens de ganse film. Over de politie zegt hij: “Het systeem dat de problemen van de burgers moet oplossen zit eigenlijk voortdurend de problemen van het systeem op te lossen”. Hiermee legt hij de vinger op de zere plek. De technici van de autowerkplaats waar de politiewagens onderhouden moeten worden trekken hun schouders op. Ze hebben te weinig of helemaal geen wisselstukken en dus moet de politieman zijn plan trekken als hij niet te voet wil gaan. Dat doet hij via de gekende Braziliaanse “jeitinho”, iets wat maar al te vaak op pure corruptie uitdraait.
Nogal wat mensen vinden dat Nascimento een fascist is. Hij zegt: de BOPE trekt niet de favela’s in om gedood te worden, de BOPE doodt zelf. De vele martelscenes zijn niet van de poes en zeker geen voer voor gevoelige kijkers. Maar de film toont ook de andere kant van de medaille, de gruwelijke methodes van het tuig dat hier “traficantes” genoemd wordt. De journalist Tim Lopes was een van hun slachtoffers, gewoon omdat hij het aandurfde stiekem te filmen om de kinderprostitutie in de favela’s aan te tonen. Van hem werden later enkel nog wat verbrande botten gevonden.
Tropa de Elite is geen eenzijdige film, het is een waarheidsgetrouw document dat laat zien hoe vele mensen rechtstreeks en onrechtstreeks betrokken geraken bij datgene wat door Nascimento als oorlog bestempeld wordt, met soms verschrikkelijke, zelfs hemeltergende gevolgen. In de film is er ook een klasscene waar enkele jeugdige asfaltbewoners uitvallen naar een van de twee kadetten die er ook school volgt. Deze reageert erg heftig op de beschuldigingen aan het adres van de politie en zegt dat de welgestelde jongeren niet eens weten hoe het er echt aan toe gaat in de favela’s. Wie deze film gezien heeft zal het voortaan wel weten. Hieronder alvast de trailer.
Mensenrechten en Human Development Index november 27, 2007
Posted by Observer in Actueel.1 comment so far
Een meisje van 15 jaar verbleef een ganse maand in een cel van een lokale gevangenis in Abaetetuba, in het binnenland van de staat Pará. Op zich is het al verschrikkelijk dat een kind in een gewone cel wordt opgesloten, zeker als het om een meisje gaat dat de cel moest delen met 20 mannelijke gevangenen. Dankzij een anonieme “denúncia” bij de “Conselho Tutelar” (kinderbescherming) kwam de zaak aan het licht en de puber werd uit de cel gehaald. Erger nog was de vaststelling dat het meisje herhaaldelijk verkracht werd door haar mannelijke medegevangenen. In een eerste ondervraging door de vrouwelijke hulpverleenster bleek dat ze hiertoe gedwongen werd in ruil voor voedsel. De verantwoordelijke chef van de lokale politie zegt dat hij niet wist dat het meisje minderjarig was, ook al bleek dat er een geboortecertificaat in haar dossier stak. Hij voegde eraan toe dat er in zijn gevangenis geen aparte cellen voor vrouwen meer zijn omdat een deel van het gebouw verwoest werd na een opstand van gevangenen. Normaal gesproken had hij onmiddellijk na de arrestatie (wegens diefstal) de ouders moeten inlichten. De Braziliaanse OAB (orde van advokaten) bij monde van hun nationale voorzitter was de eerste om de zaak aan het licht te brengen via de nationale pers. De jonge vrouw verblijft nu in een instelling van de jeugdbescherming in Belém onder toezicht van dokters en hulpverleners.
Maar het kan zelfs nog straffer. De “delegado-geral” Raimundo Benassuly (hoogste politiechef) van de staat Pará insinueerde in een verklaring dat het meisje (waarvan nu vaststaat dat ze wel degelijk 15 jaar is) wel een mentaal probleem moet hebben omdat ze haar echte leeftijd niet bekend maakte bij de arrestatie en opsluiting in dezelfde cel waar twintig mannen opgesloten zitten. Dat het sowieso NOOIT zou mogen gebeuren dat een vrouw van eender welke leeftijd een gevangeniscel moet delen met een groep mannen (zelfs niet een enkele) zei hij er niet bij. De delegado die het meisje arresteerde is een “delegada”, een vrouw. De rechter die het meisje na een ondervraging terug liet opsluiten is ook een vrouw. De goeverneur van de staat Pará is… een vrouw. Het duurde even vooraleer deze laatste een verklaring aflegde. Daarin gaf ze toe dat het spijtig genoeg wel vaker voorkomt in haar staat dat een vrouw in een cel met mannen terechtkomt. En ondertussen staan de Braziliaanse kranten vol met berichten over de vooruitgang die Brazilië maakte in de Human Development Index…
Jazz in de favela november 26, 2007
Posted by Observer in In de rand.add a comment
Bob Nadkarni geniet van het uitzicht op zijn terras
De Britse krant The Guardian publiceerde de voorbije zaterdag een lovend artikel over het hotel The Maze Inn in de favela Tavares Bastos, uitgebaat door een Engelsman. Ze schreven o.m. dat de veranda van het hotel een van de mooiste uitzichten biedt van Rio de Janeiro, een stad waar het overigens niet ontbreekt aan spectaculaire vergezichten. De favela in kwestie ligt op een morro (heuvel) net boven enkele wijken van de zona sul: Flamengo, Catete en Laranjeiras. Van boven op de heuvel kan men uitkijken over de Guanabara baai en de Pão de Açúcar. Het is een uitzicht dat de meeste toeristen nooit zien, tenzij ze een van de favela’s gaan bezoeken.
Favela Tavares Bastos is trouwens een veilige plek, niet in het minst omdat de politie en de leden van de BOPE er een hoofdzetel hebben. Het is ook daar dat de opnames gemaakt werden van de film Tropa de Elite en momenteel ook van de nieuwe Hulk film. De Engelsman in kwestie heet Bob Nadkarni. Hij is schilder, maakt sculpturen, was een cameraman in het Midden-Oosten en filmde documentaires in Rio de Janeiro. Op dit moment werkt hij aan zijn eerste boek. Hij is ook een jazz fan en organiseert regelmatig concertjes ter plaatse.
FHC haalt uit naar Lula november 24, 2007
Posted by Observer in Politiek.add a comment
Fernando Henrique Cardoso met het symbool van zijn partij.
Ex-president Fernando Henrique Cardoso deed enkele zware uitspraken op een partijcongres van zijn partij, de PSDB (Partido da Social-Democracia Brasileira, belangrijke democratische centrum partij, nu in de oppositie) aan het adres van de huidige president Lula en diens arbeiderspartij, de PT (Partido dos Trabalhadores). Hij legde die verklaringen af op het moment dat hij argumenteerde dat zijn partij geen elite partij is en dat de Tucano stijl echt Braziliaans en volks is (tucano = toekan, de blauw-gele vogel die symbool staat voor de PSDB): “Wij zijn inderdaad mensen die werken en studeren, zonder werken en studeren zou er trouwens niets veranderen in Brazilië. We schamen ons daar niet voor. Er zijn bij ons mensen die meer dan 1 taal spreken, maar we kennen onze ook eigen taal en we spreken die correct. We doen er alles aan opdat alle Brazilianen hun eigen taal zouden spreken & schrijven zoals het hoort. De Brazilianen verdienen geen leiding die geen waarde hecht aan opvoeding, te beginnen met hun eigen opvoeding“.
Hiermee wees hij in bedekte termen naar het feit dat de huidige president geen hoge opvoeding genoot en de verwijten dat hij ook geen keurig Portugees spreekt. Minister van justitie Tarso Genro (van de PT) reageerde zuur op Cardoso’s uitspraken en zei dat ze een weerspiegeling waren van de verbittering van een tucano die er nooit in slaagde de nationale en internationale erkenning te krijgen waar Lula wel in slaagde.
Zware jongen november 23, 2007
Posted by Observer in Geweld.add a comment
Fernandinho Beira-Mar (41) is ongetwijfeld een van de gevaarlijkste en wreedste misdadigers van onze planeet. Zijn echte naam is Luiz Fernando da Costa, hij werd geboren in de favela Beira-Mar (vandaar zijn bijnaam) in Duque de Caxias, nabij Rio de Janeiro. Zijn misdaad “carrière” leest als een spannende thriller met dit verschil dat het hier niet om fictie gaat. De man zit al een tijdje achter slot en grendel in een van de strengst bewaakte gevangenissen van Brazilië, de “Penitenciária Federal de Campo Grande”, maar dat dat weerhoudt hem niet om zijn misdaadleventje verder te zetten, en hoe! Twee maanden geleden huwde hij in die gevangenis met Jacqueline Alcântara de Morais met wie hij al 15 jaar een relatie heeft, ook drie kinderen. Jacqueline moest haar man in al die jaren wel delen met heelwat andere vrouwen. Eentje van hen werd zelfs vermoord in zijn opdracht op een bijzonder wrede manier, een “straf” wegens ontrouw die ook het leven kostte aan haar minnaar.
Gisteren werd Jacqueline in Rio de Janeiro gearresteerd door de federale politie in het kader van een grootschalige actie in het ganse land (Operação Fênix). Bij de arrestatie vond de politie een bedrag van US$ 200.000 in haar woning, een vondst die de beschuldiging van het witwassen van misdaadgeld aanscherpt. Er werden ook huiszoekingen verricht in de favela Beira-Mar waarbij ook mensen in de boeien werden geslagen. In totaal namen er driehonderd agenten deel aan de actie die niet alleen in Rio de Janeiro plaats vond, maar ook in de staten São Paulo, Paraná, Mato Grosso do Sul en het Distríto Federal. De operatie had als doel om iedereen op te pakken die orders kreeg van Fernandinho, vanuit zijn cel. Het onderzoek duurde een jaar en half, genoeg om voldoende bewijzen te verzamelen van het feit dat de crimineel nog steeds de drugs- en wapentrafiek van Rio de Janeiro kontroleert. Hij deed dat via zijn advokaten en familieleden die hem kwamen bezoeken in de gevangenis. Allemaal zijn ze betrokken bij de drugshandel, witwassen van geld, moord, wapensmokkel en andere misdaden. Na een eerste reeks ondervrangingen blijkt dat Fernandinho de “president” was van een soort misdaad coöperatief dat in hun eigen kring als “Partidão” bestempeld wordt. Het consortium bestond uit een hierarchie van directeuren en raadgevers die in nabije landen als Bolivië wapens, munitie en drugs aankochten aan de best mogelijke prijzen. Beira-Mar wordt ook nu nog steeds beschouwd als de grote leider van het Comando Vermelho, de bekendste misdaad fractie van de staat Rio de Janeiro. Verder is hij een “hete patat” die de gevangenis autoriteiten graag naar elkaar doorschuiven. Sinds zijn arrestatie in 2001 werd hij al elf keer overgeplaatst. De details van de respectievelijke opsluitingen lijken op een klucht, tenminste voor wie er mee kan lachen dat een zware misdadiger in no time 22 geweren, 100 granaten en een Stinger raket kan aankopen, en zes mensen kan laten ombrengen vanuit de gevangenis van Rio de Janeiro, Bangu I. Het was ook van daar uit dat hij een opstand organiseerde die het leven kostte aan twee van zijn hevigste tegenstanders. Verder verbleef hij in strafinstellingen in Maceió, Florianopolis, Brasília, Campo Grande… Om hem naar de meest recente gevangenis te brengen werd zelfs een straaljager van de federale politie ingezet. Op dit moment zit hij in een individuele cel en wordt 24 uur op 24 in de gaten gehouden. Blijkbaar helpt dat niet veel.
Se beber, não dirija! november 22, 2007
Posted by Observer in Actueel.add a comment
Een nieuw wetsvoorstel van de staat Rio de Janeiro zal de uitbaters van dansgelegenheden, feestzalen en soortgelijke etablissementen mogelijk verplichten tot het vertonen van waarschuwende en opvoedende video films die de bezoekers moeten herinneren aan het gevaar van drinken en autorijden. Indien de wet er door komt (wat heel waarschijnlijk is) en niet zou worden opgevolgd, dan kunnen uitbaters gestraft worden met een verplichte sluiting van 30 dagen en mogelijk zelfs hun uitbatingsvergunning kwijtspelen. De initiatiefnemende gedeputeerde vindt dat de consument op alle momenten moet gewezen worden op het gevaar, en niet enkel op de televisie tijdens de break van een novela (soap opera) wanneer er mogelijk zelfs niet eens gedronken wordt. Het aantal ongevallen met dodelijke afloop, veroorzaakt door dronken bestuurders, gaat in stijgende lijn in Brazilië. Het is nog maar een week geleden dat een meisje van 20 omkwam door de schuld van een dronken chauffeur waarbij ook nog vier andere jongeren zwaar gekwetst werden. De moeder van het meisje stapte naar de hoofdzetel van DETRAN (Departamento de Trânsito) in Rio en vroeg een intrekking van het rijbewijs van de man voor de rest van zijn leven.
Cristo bezoeken wordt duurder november 21, 2007
Posted by Observer in In de rand.1 comment so far
De aangekondigde prijsverhoging om het bekendste symbool van Rio de Janeiro (eigenlijk van gans Brazilië) te mogen bezoeken valt niet bij iedereen in goede aarde. Nogal wat Brazilianen vinden dat het reusachtige Cristo Redentor beeld bovenop de Corcovado berg tot het publieke patrimonium behoort en dat de prijsverhoging enkel maar moet dienen om nog meer geld te kloppen uit de zakken van de toeristen. Het gaat vooral om protesten van de Brazilianen zelf. Buitenlandse toeristen maken daar minder drukte over, immers, ze zijn hier op vakantie en je kan toch moeilijk terug naar huis keren zonder dat gezien te hebben nietwaar. Het toegangsticketje nemen ze er graag bij. Het monument zelf is bepaald indrukwekkend, het uitzicht van 360 graden aan de voet van het beeld zo mogelijk nog indrukwekkender. Je ziet er de schoonheid van Rio de Janeiro aan alle kanten, en je krijgt er een erg goede indruk over de indeling van de stad met de duidelijk zichtbare verschillen tussen de (rijke) zona sul en de (minder rijke tot arme) zona norte.
Het nationale park van Tijuca inclusief de Corcovado berg wordt gecontroleerd door IBAMA (”Instituto Brasileiro do Meio Ambiente e dos Recursos Naturais Renováveis”, een hele mond vol). Zij kondigden een nieuwe toegangsprijs aan van R$ 13 (iets meer dan 5 euro) voor eenieder die niet met het trammetje naar boven gaat (voorheen was dat slechts 2 euro). De toegangsprijs geldt per persoon, ongeacht of men te voet naar boven wandelt, of met de wagen naar boven rijdt. Wie met de auto gaat moet nog eens 80 eurocent bijbetalen voor de parking. Met het trammetje kost het zelfs meer, een ticket kost bijna 15 euro. Met de taxi kan ook, de meeste taxi chauffeurs rekenen 10 euro per persoon aan waar nu nog eens die nieuwe toegangsprijs moet bijgeteld worden. IBAMA beweert dat de verhoging moet dienen voor de installatie van een nieuw electronisch systeem om fraudes te voorkomen. In mei van dit jaar werden 22 mensen (werknemers van IBAMA en enkele politiemannen) gearresteerd; in totaal hadden ze 4 miljoen euro toegangsgelden achterover gedrukt. Na de ontdekking van de oplichting werd het gewone systeem (betalen aan een toegangsloket) even afgeschaft, maar niet voor lang. Toeristen die de tocht naar de wijk Cosme Velho (waar de toegangsweg tot de berg zich bevindt) moeten bovendien uitkijken voor lokale dieven die zelfs niet aarzelen om de wegwijzers te verdraaien zodat de onschuldige bezoeker op de verkeerde plaats terecht komt, met als gevolg een beroving van hebben en houden. Veiligheid mag iets kosten, een taxi of het trammetje nemen valt toch aan te bevelen. Vreemd genoeg wordt het monument relatief weinig bezocht door de inwoners van Rio de Janeiro zelf. Vrijwel dagelijks kom ik mensen tegen die toegeven dat ze er nog nooit heen gingen. Een grote meerderheid heeft trouwens andere zorgen aan het hoofd, gewoon overleven bijvoorbeeld.
