Brazilië en de economische crisis oktober 4, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Banco Central, Brazilië, BRIC, Dollar, Ibovespa, São Paulo
add a comment
De voorbije week werd gekenmerkt door een financiële crisis op wereldniveau. Ook in Europa kan men erover meepraten. Maar hoe zit het nu in Bric-land Brazilië, zijn de Brazilianen immuun voor de impact van de turbulenties van de financiële wereld? De Braziliaanse regering blijft volhouden dat Brazilië sterk genoeg in zijn schoenen staat om de crisis zonder al teveel moeilijkheden te overleven. Er zit ongetwijfeld waarheid in die zelfzekere uitspraken, maar geen enkel land ter wereld kan volledig immuun zijn tegen deze crisis.
De “Great Depression” in de jaren dertig in Amerika
De Braziliaanse beurs
De beurs van São Paulo was de eerste die de gevolgen van die crisis begon te voelen. Op 29 september jl. zakte de index van Ibovespa (Indice da Bolsa de Valores de São Paulo) maar liefst met 10,2%. De Braziliaanse beurs is gevoeliger omdat het om een land gaat in volle ontwikkeling, in de ogen van de buitenlandse investeerder dus een groter risico. Er zijn analisten die geloven dat die grote daling niet enkel een gevolg is van de Amerikaanse crisis, maar dat de beurs in werkelijkheid terug een normaal patroon vertoont, na enkele maanden van euforie. In mei van dit jaar werd er een record genoteerd van 73.000 punten. Ondanks een gecumuleerde daling van 22% sinds januari is het huidige volume nog zo slecht niet, met name 43.000 punten, evenveel als in maart van 2007.
Dollar
Vandaag staat die dollar weer tegenover 2 real, in de maand mei was dat nog 1,65. Een duurdere Amerikaanse munt benadeelt de Braziliaanse invoerders en maakt dat minder Brazilianen naar het buitenland reizen. Een onrechtstreeks gevolg van een duurdere dollar is een stijging van de prijzen voor diverse producten in de Braziliaanse winkels waardoor de inflatie naar omhoog geduwd wordt. De Banco Central liet al weten dat de intresten nog duurder zullen worden indien de dollar blijft stijgen.
Braziliaanse exporteerders krijgen minder makkelijk krediet op buitenlandse markten, iets waar de regering zich zorgen om maakt. Er wordt dan ook gewerkt aan plannen die de exporterende bedrijven moeten steunen.
Groei
Het is nog wat vroeg om de impact van de gevolgen van de crisis op de economische groei te meten, maar het zit erin dat die wat minder zal zijn in 2009. Volgens peilingen van de Banco Central zou die volgend jaar 3,5% bedragen, en niet 4% zoals tot nog toe werd aangenomen. Ook het BNP wordt afgeremd, zal niet meer groeien dan 3% á 3,5%. In augustus sprak men nog van een groei van 4,5%.
Banken
Geen enkele Braziliaanse bank heeft tot nog toe te leiden van de crisis. Een van de redenen hiervoor moet gezocht worden in de Braziliaanse wetgeving, maar vooral in het feit dat de banken van Brazilië in de jongste jaren enorme winsten boekten. Hierdoor kon een forse reserve opgebouwd worden, een reserve die als schokdemper fungeert. Toch blijft de Banco Central alert en nam al maatregelen die de banksector moeten behoeden voor narigheid. De Braziliaanse burger wordt geconfronteerd met andere eisen als het over krediet gaat. Een nieuwe auto kopen kon voorheen via afbetaling in 72 maanden. Die termijn werd teruggedrongen tot 60 maanden. Er moet nu ook een voorschot van minstens 10% betaald worden door de koper en de intresten op zijn afbetalingsplan zijn gestegen. Die stijging is ook te merken bij andere producten, niet in het minst bij de grote wit- en bruingoedketens van het land waar de Braziliaanse burger in rijen staat aan te schuiven om toch maar die nieuwe dvd-speler, plasma tv of ander speelgoed te kopen, betaalbaar in x-aantal “parcelas”: “Koop nu, en betaal in december!” Nogal wat Brazilianen hebben hun dertiende maand al opgesoupeerd, nog voor hij werd uitbetaald.
Euro duurder, real goedkoper september 29, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Banco Central, Brazilië, Dexia, Dollar, Euro, Fortis, Guido Mantega, Henrique Mireilles, Lula, Real, Tweede woning
add a comment
De financiële crisis in de Verenigde Staten is al dagen lang voorpaginanieuws in Brazilië. Gisteren en vandaag staan ook de moeilijkheden van Fortis en Dexia op de eerste pagina van enkele belangrijke Braziliaanse kranten onder titels als “Dois bancos Europeus sofrem intervenções”. Vele Brazilianen vernemen al dat nieuws met gefronste wenkbrauwen, ook al omdat enkele dagen geleden bekend werd gemaakt dat al die financiële problemen in het buitenland de investeringen in Brazilië zouden kunnen bedreigen.
President Lula stelde zijn volk vandaag gerust en zei: “Als Brazilië hierdoor even onder druk komt te staan, dan zal dat nauwelijks opvallen“. Hij zegt dat de economische groei van Brazilië gebaseerd is op interne factoren en citeerde daarbij cijfers van het IBGE die aantonen dat de werkgelegenheid en het inkomen weer stegen in de voorbije maand augustus. Vorige week gaf hij ook een toespraak bij de Verenigde Naties waarin hij kritiek gaf op de financiële wereld. Hij is van mening dat bankiers zou moeten verboden worden om een casino te maken van hun bank waarbij zij geen rekening houden met de mogelijke gevolgen van hun weddenschappen. Het is trouwens niet de eerste keer dat hij zegt dat Brazilië niets te maken heeft met de crisis die volgens hem een probleem is van de Amerikaanse en Europese banken: “Wanneer zij winsten maken, dan is het enkel hun winst. Wanneer ze geld verliezen, dan willen ze dat verlies op de schouders van gans de wereld schuiven, inclusief die van armere landen. Als zij willen ’spelen’ met hun economie, dat ze het dan maar zelf oplossen zonder het probleem naar anderen door te schuiven“.
Tweede woning in Brazilië wordt goedkoper
Anderzijds geeft hij ook toe dat er een bepaalde onrust heerst en dat hij veel overlegt met de minister van Financiën Guido Mantega en met Henrique Mireilles, het hoofd van de Banco Central, hen vragend dat ze de wereld bekijken met een “vergrootglas”. Een bijkomend gevolg van de financiële crisis is de stijging van de dollar tegenover de real, net op het moment dat nogal wat Brazilianen van de lage koersen begonnen te profiteren om op reis te gaan naar Uncle Sam. Ook de euro is fors gestegen, van 2.35 naar 2.8 (!), op enkele weken tijd. Niet zo goed voor de Braziliaanse toeristen die naar Europa lonken voor een uitstapje, maar dan wel weer leuk voor buitenlandse investeerders die een tweede woning overwegen in Brazilië. De ene zijn brood…
Audi investeert in Brazilië september 12, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Rio de Janeiro, Brazilië, Audi, Volvo, BMW, Mercedes, Audi Brasil, Caveirão
add a comment
De Duitse autobouwer Audi kondigde een investering van 40 miljoen euro aan in Brazilië, geld dat zal gebruikt worden voor de marketing. De investering verloopt over een termijn van drie jaar en heeft als doel het verdrievoudigen van de verkoop van het merk in Brazilië. De forse groei in de verkoop van luxewagens plaatst Brazilië bij de tien belangrijkste markten voor Audi. Vorig jaar werden er bijna 10.000 Audi’s verkocht in dit land; dit jaar zou dat kunnen oplopen tot 15.000 eenheden. De aangekondigde investering valt samen met de 15de verjaardag van Audi Brasil. Directeur Jan Ebersold mikt voornamelijk op het winnen van het vertrouwen van de autokopers en op de beschikbaarheid van kredieten, in het bijzonder voor leasing. De hogere verkoopscijfers in Brazilië zouden er moeten toe bijdragen dat er tegen 2015 in totaal 1,5 miljoen Audi’s rondrijden op onze planeet.
Audi Q5, volgend jaar in Brazilië
Marketing directeur Paulo Pereira zegt dat Audi Brasil tot een van de toekomstige wereldvedetten behoort en plaatst Brazilië op gelijke hoogte met belangrijke markten als de Verenigde Staten, China, Rusland en Indië. Ondanks deze ambitie is er geen sprake van produceren in Brazilië, en nog minder van een uitbreiding van het aantal concessionarissen (19). Tot nog toe ging het vooral om het model A5 maar deze week werd de A4 gelanceerd. Volgend jaar zal Audi hier uitpakken met de sportieve Q5.
Audi is trouwens niet het enige merk dat forse vooruitgang boekt. Ook Mercedes, Volvo en BMW doen het erg goed. Dergelijke luxe wagens zijn al lang een gewoon straatbeeld in Europa, niet zo in Brazilië waar rondrijden in dergelijke juweeltjes nog steeds gevaren oplevert, vooral in de grote steden. Toch is het net daar dat de koopkracht zit, helaas ook het tuig dat meteen conclusies trekt. Firma’s die dergelijke auto’s uitrusten met kogelvrij glas en andere beveiliging doen dan ook goede zaken. En zo is iedereen tevreden.
Met een prijskaartje van 160.000 euro kan de nieuwe “Caveirão” van
de politie van Rio de Janeiro ook als een luxewagen beschouwd worden,
niet zo mooi, maar wel veiliger.
Het zwarte goud van Brazilië september 2, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Brazilië, Lula, Petrobras, Tupi, Santa Catarina, Camada pré-sal, Espírito Santo, Olie
add a comment
President Lula geeft vandaag symbolisch het startschot voor het ontginnen van de enorme oliereserves voor de kust van Brazilië. De petroleumreserves die zich op grote diepte bevinden (op 6 tot 7km, onder de zoutlaag “camada pré-sal”) breiden zich uit over een oppervlakte van 800 kilometer, van de staat Espírito Santo tot Santa Catarina, en lokten al flink wat polemiek uit in Brazilië. Die polemiek gaat vooral over wat er moet gebeuren met de opbrengsten van al dat zwarte goud. Hoe dan ook, Lula krijgt de eer om het eerste staal olie naar boven te halen tijdens een ceremonie op het boorplatform P-34 (foto).
Terwijl de “Comissão Interministerial” (pas gevormd door de regering) zich bezint over wat er precies moet gebeuren met de reserves waarvan de omvang nog niet helemaal duidelijk is (al dan niet oprichten van een nieuw staatsbedrijf, alle winsten besteden aan de opvoeding e.d. meer) zegt directeur Guilherme Estrella (verantwoordelijk voor exploratie en productie) dat de reserve P-103 (Campo de Jubarte) zal dienen als “scholing” voor Petrobras. De ervaringen en bevindingen van de technici zullen gebruikt worden om het bedrag van toekomstige investeringen te bepalen. José Sérgio Gabirelli, de CEO van Petrobras, schat het bedrag van die investeringen op US$ 112 miljoen, tot aan het einde van 2012. Enkel al de reserve van Tupi zou tussen 5 en 8 miljard barrels opleveren. Het laatste woord over de winsten en de toepassingen ervan is nog niet gevallen.
Amerikaan Soros investeert in Petrobras augustus 15, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Bloomberg, George Soros, Petrobras, Tupi, Vale do Rio Doce
add a comment
De Amerikaanse mega-investeerder George Soros kocht in de tweede semester van dit jaar voor R$ 1,6 miljard (553 miljoen euro) aandelen van de Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras. Hiermee wordt Petrobras de grootste investering van het fonds dat door Soros beheerd wordt. Het nieuws werd bekend gemaakt door het agentschap Bloomberg. Een analist van het agentschap gaf als commentaar: “Petrobras heeft iets wat de andere oliemaatschappijen niet hebben, met name olie. En ze gaan nog meer vinden“. Hiermee refereerde hij naar de ontdekking van het mega-olieveld Tupi, de grootste olievoorraad die in het de Amerikaanse continenten werd gevonden sinds 1976. Ondanks het feit dat de aandelen van Petrobras in de jongste maanden met 20% daalden, blijft de maatschappij op de derde plaats staan van de meest winstgevende bedrijven in beide Amerika’s. Door de daling van de waarde van de aandelen zou Soros sinds het einde van juni al U$ 235 miljoen verloren hebben. Petrobras is niet de enige Braziliaanse maatschappij waarin Soros investeerde. Hij deed dat al eerder in Vale do Rio Doce (mijnbouw).
George Soros
De 78-jarige George Soros is een Amerikaanse zakenman, filantroop en publicist van Hongaars-Joodse afkomst. Hij verwierf een enorm vermogen met beursspeculaties, geld dat hij is gaan gebruiken voor het realiseren van zijn filosofische en politieke idealen. Aanvankelijk deed hij dat door het ondersteunen van democratische ontwikkelingen in Oost-Europa, tegenwoordig ook door het subsidiëren van oppositie tegen president Bush Jr.
Olie is Godsgeschenk augustus 15, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Brazilië, Lula, Petrobras, Santa Catarina, União, Camada pré-sal, Espírito Santo, Olie, Petroleum
add a comment
Niet alle Brazilianen zijn gelukkig met het voorstel van president Lula om een nieuw staatsbedrijf op te richten voor de exploratie van de recente ontdekte grote olievoorraden voor de kust van Brazilië door de Braziliaanse maatschappij Petrobras. De tegenstanders gaan akkoord met de goede voornemens maar vrezen dat het oprichten van een nieuw staatsbedrijf vooral gericht is op het scheppen van meer werkgelegenheid in de publieke sector. Dat zou enkel maar hogere publieke uitgaves opleveren, en de deur openzetten voor het spook van corruptie, aldus de tegenstanders.
Lula ging in de tegenaanval en zegt dat de megaolievelden eigendom zijn van de Braziliaanse staat, en niet van Petrobras. Hij vindt dat de opbrengsten van die olie moeten gebruikt worden om oude schulden te vereffenen met de Braziliaanse burgers, meer bepaald het verbeteren van de opvoeding en de leefomstandigheden van arme Brazilianen. Hij zei letterlijk: “Deze ontdekkingen zijn een Godsgeschenk. Hij gaf ons geen supergrote olievoorraden om er stommiteiten mee uit te halen. God gaf ons een signaal, andermaal een kans om Brazilië te verbeteren. Wat gaan we nu doen met al die olie? Gewoon verkopen? We moeten gebruik maken van deze kans en ons goed bezinnen over de manier waarop we de winsten gaan gebruiken, en die winsten niet zomaar overlaten aan een bedrijf“.
De Braziliaanse wetgever heeft al bepaald dat de olievelden eigendom zijn van de “União” (Braziliaanse staat), buiten de loten die eerder al geveild werden. Petrobras deed het voorstel dat de winsten zouden gebruikt worden om het kapitaal van de onderneming te verhogen, waarbij 80 á 90% van de aandelen in handen zou blijven van de União. De regering verwierp dit voorstel (Petrobras is een privé bedrijf dat door de regering gecontroleerd wordt. In de huidige situatie beschikt de regering over 55% van de aandelen).
Petrobras “Headquarters” in het centrum van Rio de Janeiro
De recente ontdekkingen van grote voorraden olie zijn gelokaliseerd in een gebied van 800 op 200 kilometer, de zogenaamde Bacias van Espírito Santo, Campos en Santos. De “camada pré-sal” is een afdekkende rotsenlaag op grote diepte, onder een grote laag “camada de sal” die zich uitstrekt aan de kust van de staat Espírito Santo tot aan de zuidelijke staat Santa Catarina. Petrobras is het enige bedrijf ter wereld dat de pré-sal laag onderzoekt op de aanwezigheid van olie. Door middel van nieuwe boortechnieken en door investeringen in nieuwe projecten werd het mogelijk om op dieptes te werken van 5 tot 7 kilometer. Volgens Petrobras zouden de ontdekte hoeveelheden Brazilië op gelijke hoogte stellen met landen als Venezuela en Nigerië. Het zal echter nog enkele jaren duren eer de ontginning werkelijkheid wordt.
Burger King investeert in Brazilië augustus 14, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Brazilië, Burger King, McDonalds, Rio de Janeiro
add a comment
John Chidsey, de grote baas van de fastfood keten Burger King, is momenteel in Rio de Janeiro. Na de vaststelling dat de verkoop in Brazilië 50% sneller groeit dan in andere zuid-amerikaanse landen gaat het bedrijf 21 miljoen euro investeren en 44 nieuwe verkoopspunten openen tot aan het eind van 2009. Volgens Chidsey bestaat het objectief erin om op de kar te springen van de Braziliaanse economische boom door het aanbieden van producten waar Brazilianen van houden. Burger King heeft nu wereldwijd al 11.400 restaurants. Chidsey maakte ook duidelijk dat hij de rivaal McDonalds van de troon wil stoten betreffende het aantal verkoopspunten. Burger King zou nu al meer restaurants in de 17 zuid-amerikaanse landen hebben dan McDonalds.
In Rio de Janeiro wordt in de komende twee maanden de opening van twee nieuwe restaurants aangekondigd: eentje in Norte Shopping en de andere in Barra da Tijuca. Het is ook de bedoeling om in de toekomst meer Drive-Thru verkoopspunten te openen, een systeem dat in de Verenigde Staten verantwoordelijk is voor 65% van de omzet.
Een Whopper: onfatsoenlijk lekker
De hamburgers van Burger King worden niet in kartonnen doosjes opgediend zoals bij de concurrentie; ook de salades worden anders gekruid en bevatten lokale ingrediënten, aldus de leiding van Burger King in Brazilië. Dit zal niets afdoen aan de gevolgen van het regelmatig verorberen van fastfood, een gewoonte die ervoor zorgde dat nogal wat Brazilianen last kregen van overgewicht. Het Braziliaanse imago van body cultuur kreeg er onder te lijden en de typische beelden van mooie meisjes in “fio dental” worden tegenwoordig nogal eens verstoord door de aanwezigheid van fietsbandjes rond de buikstreek.
Video: Een afgekeurde commercial van Burger King voor de Braziliaanse televisie
Brazilië moet wat afkoelen juli 25, 2008
Posted by Observer in Economie.Tags: Brazilië, IBGE, Feijão, Forbes, Banco Central, Inflatie, Arroz
add a comment
De Banco Central heeft gisteren de intresten met 0,75 punten verhoogd naar 13%, iets wat aangeeft dat er nog meer verhogingen zullen volgen dit jaar. Het Amerikaanse magazine Forbes omschreef dit als “Brazil’s central bank is trying to throw cold water on the country’s hot economy”. De benchmark van Bovespa zakte met 3,3% naar 57.434 punten na de bekendmaking. De ingreep zal zeker gevolgen hebben voor de economische groei in 2009. De meeste Braziliaanse instellingen hebben hun projecties al aangepast en verwachten nu een groei van 3% i.p.v. 4,5%.
“Feijão” (bonen) in de rekken van een Braziliaanse supermarkt,
erg in prijs gestegen.
De regering verklaarde dat ze bezorgd is om de inflatie maar dat de situatie niet alarmerend is. Vooral president Lula drukt erop dat het bestrijden van die inflatie geen spelletje is en dat harde maatregelen niet zullen ontweken worden. Het Braziliaanse instituut IBGE (Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística) liet weten dat de inflatie in juli met 0,63% steeg, minder dan de stijging van 0,90% in juni. Voor de consument maakt dit alles geen verschil uit. De prijzen in de supermarkten zijn fors gestegen, niet in het minst die van de lievelingskost “arroz & feijão” (rijst & bonen). In de media worden dagelijks tips gegeven aan de gebruiker die moeten toelaten dat er verstandiger kan omgegaan worden met het huishoudelijke budget. Wat oudere Brazilianen denken met afgrijzen terug aan de hyperinflatie aan het einde van de jaren tachtig en in het begin van de jaren negentig, een spook dat ze liever niet zien terugkeren. Om te eindigen met een positieve noot: de werkloosheidsgraad van juni kwam uit op 7,8%, bijna 2% minder dan dezelfde periode van vorig jaar.
