De donkere zijde van Rio september 19, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: BOPE, Brazilië, Cantagalo, Complexo do Alemão, Fernandinho Beira-Mar, Jacarezinho, Rio de Janeiro, Tropa de Elite 4, Uruguayana, Vila Vintém
add a comment
Rio de Janeiro kende deze week weer een opstoot van bruut geweld in de favela’s van het Complexo do Alemão. Achthonderd politiemannen trokken woensdagmorgen de favela in om vier verkoolde lichamen te verwijderen. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het om de stoffelijke resten van drugshandelaars. Een van hen zou niemand minder dan Antônio José Ferreira zijn, alias “Tota”. Tota staat bovenaan de lijst van de meestgezochte misdadigers in Rio. De lichamen kregen de “microgolf” behandeling, een gruwelijke executie waarbij de slachtoffers autobanden over zich heen geschoven krijgen, overgoten worden met benzine en levend in brand worden gestoken. Het was niet mogelijk om de lichamen te identificeren, een DNA-onderzoek zal nodig zijn om uit te maken om wie het gaat.
De politie werd op een kogelregen ontvangen, een politieman kwam om het leven. In totaal vielen er drie doden tijdens de operatie; zeven mensen raakten gekwetst. De politie ontmantelde een bewakingscircuit met camera’s, opgezet door de traficantes. Twee huizen van Tota werden doorzocht waarbij bleek dat de misdadiger bepaald niet in armoede leefde. De huizen waren uitgerust met zwembaden, fitness installaties, plasma televisietoestellen, gemetselde barbecue, nieuwe meubelen en zelfs een speelkamer voor kinderen. Volgens de “Secretaría de Segurança” werd de dood van Tota bevolen vanuit de gevangenis van Catanduvas, in de staat Paraná. Daar zitten bandieten opgesloten van de rivaliserende misdaad fractie Marcinho VP. Een opdracht tot executie door Fernandinho Beira-Mar (een andere opgesloten zware misdadiger) wordt evenmin uitgesloten.
Fernandinho Beira-Mar
Inmiddels verkopen de “camelôs” (straatventers) grote hoeveelheden van een nieuwe documentaire over het geweld in Rio de Janeiro. Het gaat om piraatversies van een documentaire die gemaakt werd door de Franse filmmaker Antoine Robin i.s.m. het Portugese tv-station RTP, onder de naam “Bope, o lado obscuro do Rio” (Bope, de donkere zijde van Rio). In de barakken van Uruguayana in het centrum van Rio staan de piraatversies van deze documentaire bekend als “Tropa de Elite 4″.
Uruguayana
Antoine Robin had maar een maand nodig om de documentaire te maken. Hij filmde in de favela’s Vila Vintém, Jacarezinho en Cantagalo en verklaarde later dat hij erg onder de indruk was van het geweld waarmee hij geconfronteerd werd. In de documentaire is er een lid van de BOPE te zien die ronduit toegeeft dat hij een verdachte misdadiger om het leven bracht zonder hem een kans te geven om te reageren. Robin wil echter niet oordelen. Volgens hem is het duidelijk dat het geweld uitgaat van de traficantes, en niet van de politie die in erg moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen. De politie zelf wil niet reageren op de documentaire die officieel niet uitgebracht wordt in Brazilië. Hieronder kan u enkele uittreksels zien.
Weer tranen in Rio juli 8, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: João Roberto Soares, Rio de Janeiro, Sérgio Cabral, Tijuca
add a comment
Ook een buitenlander kan meevoelen met het leed van zovele mensen in een stad die de mooiste ter wereld zou zijn, ware het niet dat al die schoonheid af en toe letterlijk aan flarden geschoten wordt. Het gebeurde in de wijk Tijuca, op zondagavond. De kleine João Roberto Soares (3) zat bij zijn moeder en zijn 9 maand oude broertje in de wagen, op weg naar huis. Alessandra Soares Amaral zat aan het stuur tot ze plots de sirenes van een politiewagen achter zich hoorde. Zoals de meeste autobestuurders doen, ruimde ze meteen plaats en stopte even aan de kant van de straat. De politiewagen kwam op gelijke hoogte en meteen werd Alessandra’s voertuig onder vuur genomen. De wagen werd doorzeefd met minstens 15 kogels, ondanks dat de vrouw heftige signalen gaf dat er kinderen in de wagen zaten en dat het niet om bandieten ging. De kleine João werd in het hoofd geraakt en overleed later in het hospitaal. De politie legde later uit dat de vrouw ongelukkig genoeg temidden van een schietpartij was terechtgekomen. Getuigen spreken dat tegen en zeggen dat de politie een zwarte wagen achtervolgde die net gestolen was. De wagen van Alessandra heeft een donkergrijze kleur en de politie zou hierdoor in de war gebracht zijn.
De tragische dood van het jongetje schokte andermaal de bevolking van Rio de Janeiro die toch al veel geweld gewoon is. Vorige week nog werd een jongen van 18 doodgeschoten door een politieman in burger, bij het buitenkomen van een nachtclub. Die politieman werkte als privé bewaker voor de familie van een rechter die al jaren bedreigd wordt door drugshandelaars. Het was zijn taak om de zoon van de rechter te bewaken. Die zoon was ook aanwezig in de nachtclub. De doodgeschoten jongen had helemaal niets te maken met de zoon van die rechter, had gewoon pech dat hij terechtkwam in het tumult van enkele jongeren buiten de nachtclub.
Het aantal onschuldigen dat om het leven komt door kogels van politiemannen is erg groot en heeft veel te maken met de harde aanpak van de autoriteiten, in dit geval de gouverneur van de staat Rio de Janeiro, Sérgio Cabral. Sinds hij aan het bewind kwam wordt er een politiek van confrontatie gevoerd, iets wat hem op veel kritiek kwam te staan van de orde van advocaten, mensenrechtenorganisaties en zelfs de Verenigde Naties. De normen betreffende wapengebruik van politiemannen zijn nochtans duidelijk: er mag enkel geschoten worden indien het eigen leven, of dat van iemand anders bedreigd wordt. Wie in Rio de Janeiro woont, is echter vertrouwd met het beeld van rondrijdende politiewagens waar de lopen van zware wapens buiten het raam steken. Wie er eentje zie aankomen is best voorbereid om weg te duiken indien nodig. Voor Alessandra en haar twee kleine kinderen kon dat niet meer. Wanneer gaat er eens een einde komen aan al dat geweld…
Comando Vermelho juni 19, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: ADA, Amigo dos Amigos, Boca de Fumo, Caldeirão do Diabo, Colônia Penal Cândido Mendes, Comando Vermelho, CV, Falange Vermelha, Força Nacional, Ilha Grande, Militaire Dictatuur, Morro da Mineira, Morro da Providência, Rocinha, TCP, Terceiro Comando Puro
add a comment
In het bericht “Lesje leren” van twee dagen geleden kon u lezen hoe drie jongeren uit de favela Morro da Providência door een groepje soldaten van het leger overgeleverd werden aan een rivaliserende bende traficantes die de jongens martelden en om het leven brachten met in totaal 46 kogels om hen nadien te dumpen op een vuilhoop in de veraf gelegen wijk Gramacho in Duque de Caxias. Een federale rechter bepaalde gisteren dat het leger weg moet uit de Morro da Providência. De soldaten zullen vervangen worden door een peloton van de nationale veiligheid (Força Nacional), dit opdat de PAC werken zouden kunnen doorgaan onder veilige omstandigheden. Hoe valt de brutale moord op de drie jongeren nu te verklaren?
Eerst en vooral door het besluit van de betrokken luitenant en zijn soldaten om de jongens over te leveren aan een rivaliserende misdaadfractie, goed wetende welke gevolgen dit kon hebben, maar ook door de strijd tussen de verschillende misdaadfracties in Rio de Janeiro die elkaar bevechten om de macht. Wie de macht bepaald in een favela is er heer en meester; het gaat hier om veel geld, geld dat verdiend wordt door de drugshandel. Er zijn drie voorname misdaadfracties in Rio de Janeiro: het Comando Vermelho (CV), Amigo dos Amigos (ADA) en het Terceiro Comando Puro (TCP). De Morro da Providência is in handen van het Comando Vermelho, de Morro da Mineira (waar de drie jongens om het leven gebracht werden) ligt onder de knoet van Amigo dos Amigos. Deze laatsten ontstonden in 1998 toen een lid van het Comando Vermelho werd verbannen omdat hij een medestander had vermoord. Amigo dos Amigos beheersen ondermeer Rocinha, de grootste favela van Rio de Janeiro. Het Comando Vermelho (vermelho = rood) heeft een veel langere geschiedenis die begon in 1979, ten tijde van de militaire dictatuur.
Ruïnes van de beruchte gevangenis Colônia Penal Cândido Mendes
op het eiland Ilha Grande
Een groep linkse militanten werd destijds opgesloten in de beruchte gevangenis “Colônia Penal Cândido Mendes” (op het eiland Ilha Grande), ook wel “Caldeirão do Diabo” (duivelsketel) geheten. Van die gevangenis bestaan nu enkel nog ruïnes. De militanten kwamen terecht tussen gewone misdadigers die hen bestempelden als “Falange Vermelha” (wat zoveel betekent als de “rode bende”). De militanten begonnen zich al snel te organiseren tussen de gewone misdadigers en kwamen in opstand tegen de onmenselijke toestanden, eigen aan de gevangenis of veroorzaakt door de opgesloten criminelen. Hierdoor dwongen ze het respect af van de andere opgeslotenen. Ze belegden vergaderingen, begonnen met hongerstakingen, probeerden het leven in de gevangenis wat te verbeteren. Het waren echter niet de communisten die de criminelen leerden om zich te organiseren, dat was iets wat vanzelf ontstond omdat de andere gevangenen al snel inzagen dat ze op die manier veel meer konden bereiken. En zo ontstond stilaan het Comando Vermelho, de eerste groep misdadigers die zich organiseerden, een soort statuten opmaakten, een hiërarchie bepaalden binnen hun groep, de taken verdeelden, een gemeenschappelijke pot creëerden waarin elk lid zijn bijdrage moest stoppen. Het was ook door het verplichte samenleven met de linkse militanten dat de misdadigers guerrilla technieken leerden, hoe zelf wapens te maken, munitie, hoe die wapens te gebruiken, het onderscheid leerden tussen wapens voor een overval en heuse oorlogswapens, hoe een overval of ontvoering te plannen en uit te voeren, hoe te onderhandelen met de machthebbers om andere groepsleden vrij te krijgen, hoe advocaten inschakelen en nog veel meer details die ze konden gebruiken bij het uitoefenen van de misdaad.
In de helft van de jaren tachtig kwam er een einde aan de militaire dictatuur en tezelfdertijd begonnen de misdadigers in te zien dat er met de drugshandel veel meer te verdienen viel dan met andere dingen. Het was vanaf toen dat er een heuse oorlog begon om de macht, de monopolie van een bepaald gebied. Ze vochten om het meest leden te werven, de beste wapenleveranciers, toegang tot de beste leveranciers van drugs, de controle over de beste verkoopspunten (Boca de Fumo). De aanpak van de autoriteiten tegen die plotse opkomst van de drugshandel was desastreus. Gevangen genomen criminelen werden telkens in verschillende gevangenissen opgesloten waardoor het Comando Vermelho enkel maar aangroeide en steeds meer leden kreeg. In enkele jaren tijd slaagde het Comando Vermelho erin om 70% van de drugshandel in Rio de Janeiro te controleren. Dat cijfer blijft wisselvallig. De concurrerende misdaadfracties ADA en TCP gaan erg driest te werk en als ze leden van de CV in handen krijgen zijn hun overlevingskansen zo goed als nihil. Andersom eveneens trouwens. Bij het groepje soldaten dat de drie jongeren naar de rivaliserende favela bracht zaten verscheidene mannen die zelf opgroeiden in Rio de Janeiro en maar al te goed wisten wat er ging gebeuren. De verantwoordelijke luitenant blijft echter volhouden dat hij de jongens enkel schrik wou aanjagen.
Video: Een interview met verscheidene leden van het Comando Vermelho.
Helikopter beschoten mei 27, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: Complexo do Alemão, Helikopter, Ibitipoca, Minas Gerais, Morro da Mangueira, Rio de Janeiro, Vila Cruzeiro
add a comment
Een helikoptervlucht op klaarlichte dag, met heldere lucht en zonneschijn werd bijna fataal voor de zes inzittenden, gisteren in Rio de Janeiro. Het ging niet om een helikopter van de Polícia Militar maar om burgers, op weg naar Ibitipoca in Minas Gerais. Ze waren nog maar net opgestegen en bevonden zich op 160 meter hoogte boven de favela Vila Cruzeiro die deel uit maakt van het Complexo do Alemão in Penha, zona norte van Rio de Janeiro. Een geweerkogel, waarschijnlijk afgevuurd door een drugstrafikant, boorde zich doorheen de fuselage, de brandstoftank en tenslotte in de stoel van een van de passagiers op drie centimeters van de betrokkene. Het toestel kon nog veilig landen.
Helikopter van de politie in Rio de Janeiro
In de jongste twee jaren werden minstens negen helikopters uit de burgerluchtvaart getroffen door een kogel in Rio de Janeiro, de toestellen van de politie niet meegerekend. In december van 2007 werden er nog schoten afgevuurd op een helikopter die de Kerstman naar een favela bracht. De drugstrafikanten beschikken over heuse oorlogswapens die in staat zijn om helikopters neer te halen maar zijn blijkbaar niet in staat een onderscheid te maken tussen gewone en politie-helikopters. Gisteren werden nog wapens en munitie in beslag genomen in de favela Morro da Mangueira waaronder een mitrailleur luchtafweergeschut met 440 kogels kaliber 50.
Kaliber 50 “speelgoed” van de drugstrafikanten
Voorlopige invrijheidsstelling afgewezen mei 13, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: Alexandre Nardoni, Ana Carolina Cunha de Oliveira, Anna Carolina Jatobá, Caio Canguçu de Almeida, Isabella Nardoni, STJ, Superior Tribunal de Justiça
add a comment
Het tribunaal van justitie in São Paulo heeft vandaag het verzoek tot voorlopige invrijheidsstelling van het koppel Alexandre Nardoni en Anna Carolina Jatobá afgewezen. Rechter Caio Canguçu de Almeida motiveerde zijn besluit met te stellen dat de opsluiting op “brede fundamenten” rust na een “zorgvuldig onderzoek” en dat een nieuwe invrijheidsstelling die limieten zou inhouden voor de beschuldigden geen zin heeft. De rechter klasseerde de misdaad als bijzonder zwaar en uitgevoerd op een extreem schokkende manier. Hij vermeldde ook dat het duidelijk was dat het koppel geprobeerd heeft om sporen van de misdaad uit te wissen.
De beslissing van de rechter moet nog bevestigd worden door twee andere rechters (over 20 dagen), maar dat is eerder een formaliteit. De advokaten van het duo gaan die bevestiging niet afwachten en zullen een nieuw verzoek van “habeas corpus” indienen in beroep, bij het STJ (Superior Tribunal de Justiça) in de hoofdstad Brasília.
Er was vandaag ook voor het eerst een protest tegen die advokaten zelf. Een kleine groep mensen schold de advokaten uit voor “advogados de bandidos” en “assassinos de criança” (kindermoordenaars) tijdens een straat interview.
De (echte) moeder en dochtertje in gelukkiger tijden
De biologische moeder van Isabella, Ana Carolina Cunha de Oliveira, sprak voor het eerst over de zaak in een uitgebreid televisie interview dat vorige zondag uitgezonden werd. Het was een zeer emotioneel gesprek. Ana Carolina sprak over het pijnlijke verlies van haar dochtertje, maar ook over de mogelijke reden waarom het kind om het leven kwam. Dat was volgens haar jaloersheid vanwege de stiefmoeder Anna Carolina Jatobá. Waarom die jaloersheid bestond kon ze niet uitleggen.
Isabella werd gewurgd en uit het raam gegooid van de zesde verdieping van een flatgebouw op zaterdag 29 maart. Voor de politie staat het vast dat de vader Alexandre en stiefmoeder Anna Carolina Jatobá schuldig zijn. Meer over deze zaak kan u vinden in vorige berichten op dit weblog.
Rio de Paz april 30, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: Aterro Flamengo, Rio de Janeiro, Rio de Paz, Via Crucis
add a comment
Het is niet zo dat cariocas schouderophalend en moedeloos door het leven gaan omwille van de vele problemen die hun geliefkoosde stad teisteren. Brazilianen zijn van nature uit opgewekt en gastvrij, zien ook niet graag dat bezoekers afgeschrikt worden door negatieve beelden van geweld, misdaad of een dengue epidemie. Uiteraard zijn ze vooral bezorgd omwille van hun eigen veiligheid en die van hun kinderen, logisch. Een groep inwoners van Rio de Janeiro is het geweld meer dan beu en verenigde zich in de organisatie Rio de Paz (Rio in Vrede) om gezamenlijk actie te ondernemen en hun stadsgenoten op te roepen tot de ondertekening van een petitie onder de naam “Manifesto pela Redução dos Homicídios”. Verscheidene andere acties werden eerder dit jaar al ondernomen zoals die te zien zijn in het onderstaande filmpje. Vorige week werden 2000 kruisen geplant naast de Aterro Flamengo, de grote weg die van het centrum van Rio de Janeiro naar de zona sul leidt (Copacabana) via de Guanabara baai. De weg werd voor de gelegenheid omgedoopt tot Via Crucis (Kruisweg).
De Via Crucis
De kruisen zijn wit geverfd en dragen de namen van de slachtoffers, voor zover die konden geïdentificeerd worden door de politie. Meer dan de helft van die 2.000 doden konden niet worden geïdentificeerd, alsof ze zelfs niet eens geleefd zouden hebben. De voorzitter van Rio de Paz Antônio Carlos Costa pretendeert met deze actie te eisen dat de overheid van de staat Rio de Janeiro en de nationale regering maatregelen nemen die deze absurd hoge cijfers kunnen doen dalen. Er is niet meer nodig dan politieke wil onder druk van organisaties als deze om de situatie te doen omkeren in de goede richting. Rio de Paz is niet verbonden aan eender welke politieke partij, verdedigt alle slachtoffers: gewone burgers, leden van de politie, eender wie het slachtoffer wordt van een misdaad in Rio de Janeiro, zonder enig onderscheid, zonder enige sociale discriminatie.
De titels aan het begin van het filmpje:
Rio de Janeiro
6.000 moorden per jaar
Een oorlog zonder einde
Zonder overwinnaars,
maar zeker…
met verliezers.
Isabella Nardoni: wedersamenstelling april 27, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: Alexandre Nardoni, Anna Carolina Jatobá, Isabella Nardoni
add a comment
Vandaag zondag vindt in São Paulo de wedersamenstelling plaats van de moord op het meisje Isabella Nardoni. Naar verwachting zou dit minstens 10 uur in beslag nemen. De politie huurde twee dubbels in die fysiek sterk gelijken op het koppel Alexandre Nardoni en Anna Carolina Jatobá, respectievelijk de vader en de stiefmoeder van het kind, verdacht van de moord. Zijzelf weigerden om deel te nemen aan de wedersamenstelling, iets wat de Braziliaanse wet toestaat omdat verdachten niet verplicht kunnen worden om bewijzen tegen zichzelf te produceren. De wedersamenstelling gebeurt in het flatgebouw London, in de zona norte van São Paulo en gaat het volledige verloop proberen samen te stellen vanaf de aankomst van het koppel met de kinderen in de garage van het gebouw tot aan het moment waarop een ambulance van de hulpdiensten toegesneld komt. Veertien anderen werden wel opgeroepen om deel te nemen aan de wedersamenstelling: de vader en zus van Alexandre, de portier van het gebouw, de vrouw van de syndicus, andere getuigen en tenslotte ook de biologische moeder van Isabella, Ana Carolina Oliveira.
De politie nam zware voorzorgsmaatregelen. De straat wordt de ganse dag hermetisch afgesloten en zelfs het luchtverkeer in een straal van anderhalve kilometer werd verboden bij gerechterlijk besluit, dit opdat het gebrom van helicopters de wedersamenstelling niet zou verstoren. Tegenoverliggende eigenaars en bewoners van appartementen verhuren hun ramen aan de pers voor prijzen die schommelen tussen 2000 en 2500 euro.
Voor de openbare aanklager bestaat er alvast geen twijfel meer over de schuld van het koppel. Tijdens een urenlange ondervraging vorige week werden beiden op tegenstrijdigheden betrapt. Alexandre noch Anna Carolina konden uitleggen waarom er sporen van braaksel gevonden werden van Isabella op zijn T-shirt. Ook voor de gevonden bloedsporen van Isabella in hun auto of de schoenen van Anna Carolina hadden ze geen antwoord. Nardoni verklaarde ook dat hij 19 minuten in de garage bleef nadat hij Isabella te slapen had gelegd in de flat op de zesde verdieping, vijf keer langer dan de tijd die hij bij zijn allereerste verklaringen opgaf.
Tumult voor de flat van de ouders van Alexandre Nardoni
De media aandacht heeft beiden eigenlijk al veroordeeld vooraleer ze officiëel beschuldigd werden. Die schuld zal nog moeten bewezen worden maar het koppel noch hun familie kan zich nog veilig op straat vertonen zonder beschimpt te worden of zonder het gevaar bekogeld te worden met stenen. Zelfs president Lula toonde zich bezorgd en legde gisteren een verklaring af waarbij hij de bevolking opriep om wat terughoudendheid aan de dag te leggen. Iedereen is immers onschuldig totdat het tegendeel bewezen wordt. Het koppel Alexandre en Anna Carolina blijven volhouden dat er een derde persoon in het appartement moet geweest zijn die Isabella vermoordde en uit het raam gooide. Steeds meer geven de rapporten van de experten aan dat dit zoniet onmogelijk, dan toch wel heel erg onwaarschijnlijk is.
Isabella de Oliveira Nardoni april 17, 2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: Alexandre Nardoni, Carolina Jatobá, Isabella Nardoni, São Paulo
1 comment so far
Met alle elementen van een populaire “novela” (soap opera) wordt het geval Nardoni dagelijks uitgesponnen op de Braziliaanse tv-stations, niet zomaar een uurtje per dag, maar letterlijk van ’s morgens tot ’s avonds laat. Miljoenen Brazilianen kijken met open mond toe, zien nu al bijna twee weken lang de ontrafeling van een mysterie, luisteren naar de commentaren en gissingen van reporters, advokaten, politiemensen, getuigen, kortom iedereen die van ver of dichtbij iets kan vertellen over dit gruwelijk verhaal.
De (echte) moeder en dochtertje in gelukkiger tijden
Op zaterdagavond 29 maart, kort voor middernacht werd Isabella aangetroffen in de voortuin van een modern en goed beveiligd appartementsgebouw in São Paulo. Het ter hulp geroepen brandweerkorps probeerde het kind te reänimeren gedurende 34 minuten, maar zonder succes. Isabella overleed in de ambulance, tijdens het transport naar een ziekenhuis. De vader van het meisje, Alexandre Nardoni (29) en haar stiefmoeder Carolina Trotta Peixoto Jatobá werden naar een politiekantoor gebracht voor een ondervraging, kort na de vaststelling van het overlijden. Isabella woonde bij haar biologische moeder, Ana Carolina Cunha de Oliveira, en bezocht haar vader om de twee weken. (Meer…)
